Niyet tanıma
Niyet tanıma, bir müşteri mesajının ne istediğini (sipariş sorgusu, iade, ürün sorusu gibi) belirleyip doğru yanıta ya da doğru kişiye yönlendirme yöntemidir.
Niyet tanıma, müşterinin yazdığı cümlenin arkasındaki isteği belirlemektir. “Siparişim nerede?”, “Kargom gelmedi” ve “#1042 ne zaman gelir?” üç farklı cümledir ama aynı isteği taşır: sipariş durumunu öğrenmek. Bir sistem bunları aynı kutuya koyabiliyorsa, her cümle için ayrı bir kural yazmak gerekmez. Müşteri mesajı kendi kelimeleriyle yazar, sistem hangi işe girdiğini bulur.
Niyet bulunduktan sonra ne olacağı ayrı bir karardır. Sipariş sorgusu bir veriye bakmayı, iade talebi bir ekip üyesine yönlendirmeyi, ürün sorusu bir katalogdan cevap bulmayı gerektirir. Niyet tanıma bu seçimin ilk adımıdır. Tek başına yanıt vermez; yanıtın hangi yoldan geçeceğini söyler. Yanlış tanındığında müşteri yanlış kapıya gider, bu yüzden emin olunmayan mesajı insana bırakmak iyi bir tasarımdır.
Neden Önemli?
- Müşteri sorusunu kendi kelimeleriyle yazar; her varyasyon için ayrı kural yazmak gerekmez.
- Mesajlar doğru konuya ve doğru kişiye gittiğinde müşteri aynı şeyi ikinci kez anlatmaz.
- Hangi niyetin sık geldiğini saymak, mağazanın hangi konuda daha çok soruyla karşılaştığını gösterir.
Nasıl İşler?
- Mesaj gelirMüşteri serbest bir cümleyle yazar: “Aldığım gömlek bana büyük geldi.”
- Sistem mesajı sınıflandırırMesajın hangi isteğe girdiği belirlenir: iade ya da değişim talebi, sipariş sorgusu, ürün sorusu gibi.
- Niyete göre yol seçilirSipariş sorgusu veriye, ürün sorusu bilgiye, iade talebi bir ekip üyesine gider.
- Emin olunmayan mesaj insana geçerSistem niyeti yeterince net bulamazsa tahmin yürütmez; konuşma bir kişiye bırakılır.
Örnek
Bir mağazada gelen mesajlar üç niyete ayrılıyor: sipariş durumu, iade ya da değişim, ürün bilgisi. Mert K. “#1042 ne zaman gelir?” yazıyor ve mesaj sipariş durumuna gidiyor. Elif Arslan “Keten gömleği (₺1.490) küçük geldi” diyor; bu iade ya da değişim olarak sınıflanıyor ve Selin Kaya'nın önüne geliyor. Bir başka müşteri yalnızca “merhaba” yazınca niyet belli olmuyor; mesaj önce bir soruyla karşılanıyor. Mağaza sahibi haftanın sonunda hangi niyetin daha sık geldiğine bakıyor.
| Anahtar kelime eşleştirme | Niyet tanıma | |
|---|---|---|
| Neye bakar? | Mesajda belirli bir kelime var mı | Mesajın ne istediği |
| “Kargom gelmedi” | “Sipariş” kelimesi yoksa kaçırır | Sipariş sorgusu olarak sınıflar |
| Yeni ifade | Yeni kural yazılır | Benzer ifadeyi aynı niyete koyabilir |
| Hata durumu | Yanlış kelimede yanlış yola gider | Emin değilse insana bırakılmalıdır |
Neyle Karıştırılmamalı?
Niyet tanıma, görsel anlamayla aynı şey değildir; müşterinin gönderdiği fotoğrafı yorumlamak başka bir iştir. Şans Çarkı'ndaki “çıkış niyeti” (exit intent) de ilgisizdir: o, ziyaretçi sayfadan çıkmak üzereyken çarkı açan bir koşuldur ve bir mesajın amacını belirlemez.
Sık Sorulan Sorular
Niyet tanıma ile chatbot aynı şey mi?
Hayır. Niyet tanıma, bir chatbot'un kullanabileceği bir yöntemdir; botun kendisi değildir. Chatbot mesajı alır ve yanıtlar. Niyet tanıma yalnızca mesajın hangi isteğe girdiğini söyler. Aynı yöntemi kullanan iki araç, yanıtı nereden bulduklarına göre çok farklı sonuç verebilir. Bu yüzden iki terimi karşılaştırırken yöntem ile ürünü ayırmak gerekir.
Niyet tanıma yanlış çalışırsa ne olur?
Müşteri yanlış yola gider: iade isteyen biri sipariş durumunu görür. Bunu azaltmanın yolu, emin olunmayan mesajı insana bırakmak ve yanlış sınıflanan örnekleri düzenli okumaktır. Hiçbir yöntem yüzde yüz doğru çalışmaz; hata olasılığı sıfır değildir. Ekibe devir kuralı bu yüzden önemlidir.
Niyet tanıma için ne kadar veri gerekir?
Bu, yönteme göre değişir. Basit bir sınıflandırma için her niyetten örnek mesajlar gerekir; dil modeli kullanan bir yöntem daha az örnekle de çalışabilir. Önemli olan örneklerin gerçek müşteri cümlelerinden gelmesi ve niyet listesinin kısa tutulmasıdır. Önce mağazanıza en sık gelen isteklerden başlayın.