Webhook
Webhook, bir olay gerçekleştiğinde bir sistemin başka bir sisteme belirli bir web adresi üzerinden otomatik haber gönderdiği bildirim yöntemidir.
Webhook, bir sistemin başka bir sisteme "şu oldu" diye kendiliğinden, sorulmasını beklemeden haber vermesidir. Sipariş ödendiğinde ödeme sistemi, kargo programının bir web adresine küçük bir paket veri gönderir. Paket genellikle olayın ne olduğunu ve ilgili bilgileri, örneğin sipariş numarasını ve tutarı içerir. Alıcı sistem paketi alır ve kendi işini başlatır.
Fark, bilgiyi nasıl aldığınızdadır. Webhook olmasaydı kargo programı her birkaç dakikada bir ödeme sistemine gidip "yeni ödeme var mı" diye sormak zorunda kalırdı. Webhook ile haber olay anında gelir, boşuna sorgu yapılmaz. Karşılığında alıcı tarafın hazır ve erişilebilir olması, gelen veriyi doğrulaması ve bir hata olursa ne yapacağını bilmesi gerekir. Bu da biraz teknik işçilik demektir.
Neden Önemli?
- Sistemler arasındaki bilgi gecikmeden akar. Ödeme alındığı anda kargo süreci başlayabilir.
- Sürekli sorgu yapmak gerekmez; bu da hem bekleme süresini hem gereksiz yükü azaltır.
- Elle yapılan kopyala yapıştır işlerinin yerini otomatik bir akış alır. Böylece sipariş ya da müşteri bilgisi yanlış girilme riskinden kurtulur.
Nasıl İşler?
- Alıcı bir adres hazırlarHaber alacak sistem, gelen veriyi karşılayacak bir web adresi tanımlar. Bu adresi gönderen sisteme verirsiniz.
- Hangi olayı dinleyeceğinizi seçersinizGönderen sistemde "sipariş ödendi" ya da "iade başladı" gibi bir olay seçilir. Yalnız o olay olduğunda haber gider.
- Olay olunca veri gönderilirOlay gerçekleştiğinde gönderen sistem, tanımlanan adrese olayın bilgilerini içeren bir istek yollar.
- Alıcı doğrular ve işlerAlıcı, isteğin gerçekten beklenen sistemden geldiğini ortak bir gizli anahtarla doğrular, sonra veriyi kullanır ve olumlu bir cevap döner.
- Hata olursa tekrar denenirAlıcı cevap veremezse çoğu sistem isteği birkaç kez yeniden dener. Yine de kaçırılan olaylar için kayıtları kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır.
Örnek
Liva Butik'te Mert K. ₺1.240'lık #1042 numaralı siparişini öder. Burak Demir daha önce ödeme sistemine kargo programının adresini webhook olarak tanımlamıştır. Ödeme gerçekleştiği anda kargo programına sipariş numarası, tutar ve teslimat adresi gider ve gönderi kaydı kendiliğinden açılır. Selin Kaya sabah gelip aynı bilgileri başka bir ekrana yazmak zorunda kalmaz. Bir gün kargo programı kısa süre kapalı kalır; ödeme sistemi isteği birkaç kez yeniden dener ve kayıt sonunda oluşur. Burak yine de ay sonunda sipariş sayısıyla gönderi sayısını karşılaştırır.
| Webhook | API çağrısı | Düzenli sorgu | |
|---|---|---|---|
| Kim başlatır | Olayın olduğu sistem | Veriyi isteyen sistem | Veriyi isteyen sistem |
| Ne zaman | Olay anında | İhtiyaç olduğunda | Belirli aralıklarla |
| Güçlü yanı | Gecikmez, boşuna sorgu yok | İstenen veriyi isteyerek alırsınız | Kurması kolaydır |
| Zayıf yanı | Alıcının hazır olması gerekir | Haber almak için sormanız gerekir | Gereksiz yük ve gecikme |
Neyle Karıştırılmamalı?
Webhook, [API](/glossary/api) ile aynı şey değildir. API'de veriyi siz isteyerek alırsınız, webhook'ta ise olay olduğunda veri size kendiliğinden gelir. İkisi genellikle birlikte kullanılır. Webhook ayrıca e-posta ya da bildirim de değildir; insanlar için değil, sistemler arası haberleşme içindir.
Creato'da
Creato'da webhook, bir AI çalışanı işletmenizin kendi sistemine bağlamanın yollarından biridir ve bu bağlantı ekiple birlikte kurulur.
- AI çalışana webhook ve API ile işletmeye özel araçlar bağlanır.
- Programatik kullanım, özel entegrasyon ya da API erişimi için Creato ekibiyle görüşülür.
- Özel entegrasyonun kapsamı ve süresi görüşmeyle belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Webhook güvenli midir?
Doğru kurulduğunda evet, ama kendiliğinden güvenli değildir. Adres herkese açık olduğu için isteğin beklenen sistemden geldiğini doğrulamak gerekir; bu adım atlanırsa herkes sahte bildirim gönderebilir. Bunun için ortak bir gizli anahtar ve imza kullanılır. Adresi tahmin edilmesi zor tutmak ve beklenmeyen istekleri reddetmek de iyi uygulamadır.
Webhook çalışmazsa veri kaybolur mu?
Her zaman değil. Çoğu sistem cevap alamayınca isteği bir süre yeniden dener. Ama alıcı uzun süre kapalı kalırsa olay kaçabilir. Bu yüzden önemli akışlarda iki yönlü kontrol yapılır: gönderen sistemin kaydıyla alıcının kaydı belirli aralıklarla karşılaştırılır. Bunun için bir API çağrısı kullanılabilir.
Webhook kullanmak için yazılımcı gerekir mi?
Çoğu zaman evet. Adresi hazırlamak, gelen veriyi okumak ve doğrulamak teknik bilgi ister. Bazı otomasyon araçları bu işi hazır adımlarla kolaylaştırır. Mağaza sahibi olarak ihtiyacınızı açık yazın: hangi olay olunca ne olsun? Bu tarif, otomasyon kurulumunun en önemli kısmıdır. Hazır adımlar da arka planda aynı mantıkla çalışır.